કેસ્ટનર-કેલનર સેલ દ્વારા સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડનું ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન કેવી રીતે કરવામાં આવે છે તે સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડનું વ્યાપારી ઉત્પાદન કેસ્ટનર-કેલનર સેલમાં બ્રાઇન ($NaCl$ નું દ્રાવણ) ના વિદ્યુતવિભાજન દ્વારા કરવામાં આવે છે. જેમાં મર્ક્યુરી કેથોડ અને કાર્બન એનોડનો ઉપયોગ થાય છે.
કેથોડ પર,સોડિયમ આયનોનું રિડક્શન થઈ સોડિયમ ધાતુ બને છે,જે મર્ક્યુરીમાં ઓગળીને સોડિયમ એમાલગમ $(Na-Hg)$ બનાવે છે:
$Na^{+} + e^{-} \xrightarrow{Hg} Na-Hg$
એનોડ પર,ક્લોરાઇડ આયનોનું ઓક્સિડેશન થઈ ક્લોરિન વાયુ મુક્ત થાય છે:
$Cl^{-} \rightarrow \frac{1}{2} Cl_{2} + e^{-}$
ત્યારબાદ સોડિયમ એમાલગમની પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ અને હાઇડ્રોજન વાયુ મેળવવામાં આવે છે:
$2Na-Hg + 2H_{2}O \rightarrow 2NaOH + 2Hg + H_{2}$
ગુણધર્મો: સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ સફેદ,અર્ધપારદર્શક ઘન પદાર્થ છે જેનું ગલનબિંદુ $591 \ K$ છે. તે પાણીમાં સરળતાથી દ્રાવ્ય છે અને પ્રબળ બેઝિક દ્રાવણ બનાવે છે. તેના સ્ફટિકો ભેજશોષક છે અને વાતાવરણના $CO_{2}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $Na_{2}CO_{3}$ બનાવે છે.
ઉપયોગો: $(i)$ સાબુ,કાગળ અને કૃત્રિમ રેશમના ઉત્પાદનમાં,$(ii)$ પેટ્રોલિયમ શુદ્ધિકરણમાં,$(iii)$ બોક્સાઇટના શુદ્ધિકરણમાં,$(iv)$ સુતરાઉ કાપડના મર્સરાઇઝિંગમાં,$(v)$ શુદ્ધ ચરબી અને તેલની તૈયારીમાં,અને $(vi)$ પ્રયોગશાળામાં પ્રક્રિયક તરીકે.

Explore More

Similar Questions

આલ્કલી ધાતુના આયનીય હાઇડ્રાઇડમાં નોંધપાત્ર સહસંયોજક લાક્ષણિકતા હોય છે અને તે ઓક્સિજન અને ક્લોરિન પ્રત્યે લગભગ નિષ્ક્રિય હોય છે. તેનો ઉપયોગ અન્ય ઉપયોગી હાઇડ્રાઇડ્સના સંશ્લેષણમાં થાય છે. આ હાઇડ્રાઇડનું સૂત્ર લખો. $Al_2Cl_6$ સાથે તેની પ્રક્રિયા લખો.

લેટિસ એનર્જી અને અન્ય બાબતોને ધ્યાનમાં લેતા,નીચેનામાંથી કયા આલ્કલી મેટલ ક્લોરાઈડનું ગલનબિંદુ સૌથી વધુ હોવાની અપેક્ષા છે?

$2Na_2O \overset{400 \ ^oC}{\rightleftharpoons} A + 2Na$
$A + SO_2 \to Na_2SO_4$
$A + CO \to Na_2CO_3$
ઉપરની પ્રક્રિયામાં $A$ શું છે?

Difficult
View Solution

લિથિયમ અને અન્ય આલ્કલી ધાતુઓ વચ્ચેના ગુણધર્મોની તુલના કરો.

આલ્કલી ધાતુઓનું બાહ્યતમ ઇલેક્ટ્રોનીય બંધારણ લખો. આવર્તકોષ્ટકના સમૂહ $1$ માં તેમના સ્થાનના વાજબીપણા વિશે ચર્ચા કરો.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo